7 20th St S, MI 49015
(www.myfbcbc.org)
ben-white-152183

HLAWHTLINNAK THUTHUP

Solomon Val H. Thang


Laimi U.S.A kan thlennak hi caan tawkfang a rei vivo thlang ih atu ah kum nga ihsin kum hra karlak kan tambik ding tiah ka ruat.  Laimi hrekkhat cu rammi sinak a ngah zo tla kan um vekin hrekkhat cu ngah thei ding ih zuam rero laifang tla kan si ding zum a um. Ramthumnak kan thlen hnu kum ruk kum sarih sung laimi pawl ih kan dinhmun kan thlirsal tikah kanmah le tawk cio in pumcawmnak le nuntukhuasaknak hrangah kan ti theitawk in kan zuam, kan tuan cio ih ahlan kan ram ih kan nuntukhuasak dan thawn thahthim cun lei le van in a dangaw ti sehla a sual lo ding. Inn le lo thatha, mawtawka thatha, hnipuan thatha, thil le ri thatha kan hmang thei, kan dinhmun atawk pam diriam a umzet. Asinan laimi mipum 99% ih kan pumcawmnak hnatuan hi kulihlawh (thazaanghmang ih hnatuan) a si tikah upa (kum 60) hnu ih thlen hi cu ziangawktittha, mino deuh le hitawk ih thanglianmi kan fale pawl hrangah cun hih dinhmun ih um ringirng ding le nuamaw tawk men ding kan si lo, tiah ka ruat. Pathian ih tumtahmi khal hih dinhmun tiang lawng si ding hi cu ka zum hrimhrim lo. Curuangah tuihnu kum hra ah ziangmi kan tuah ding, kan fa le nau pawl ziangvek hnatuan kan tuanter ding, ziangtin hnatuan thatha kan ngah thei ve ding timi hi atu ihsin timtuahnak le hmuitinmi kan neih ding hi a thupizet. Tu ihsin timtuahnak ka neih lo ih kanmah le kanmah kan somsoawk lo asile ziangtik hmanah kulihlawh dinhmun ihsin kan luat thei dah lo ding. Cuih dinhmun ihsin kan luat theinak dingah Laimi nu le pa le thangthar nonawn pawl in tuanvo tumpi kan nei. Cutiih thansonak le hlawhtlinnak kan hmuh theinak dingah minung lam ih kan zuam thei mi le kan tuah tulmi tampi lak sung ihsin tawkfang kan run tarlang ding.

Tuihnu kum hra ah ziangmi kan tuah ding, kan fa le nau pawl ziangvek hnatuan kan tuanter ding, ziangtin hnatuan thatha kan ngah thei ve ding timi hi atu ihsin timtuahnak le hmuitinmi kan neih ding hi a thupizet.”

Mirang tong le ca thiam tengteng kan tul

Hlawhtlinnak lamzin ih in hruailut theitu thil thupi pakhat cu tong thiam hi a si. Khuitawk hmun kan thlen khal ah minung pakhat le pakhat kan pehtlaihnak (commnunication) in neihtertu thupibik pakhat cu tong hi a si.  Tong dang phunkhat kan thiam a si ahcun thil dang zianghman kan thiam hrih lo hmanah midang hnakin dot khat kan sang zo. Laimi pawl hi Pathian in tonglam ah in thluasuah ih kan ramsung khal ah tongphun tambik thiam miphun kan si ding, tiah ka ruat. Mirang tong kan tong tik khal ah kan unau kawl pawl hnak in kan awphawi le kan awsuah (pronounciation) a hman ih a mawi deuh. Ramthumnak kan thleng tikah mirang tong hi Laimi kan zate in lo theih lo ih kan zir hrimhrim tulmi leh thiam tengteng ding ih kan zuam tulmi a si. Cuvek thotho in mirang ca khal hi saangtuk kan thiam ciamco lo hmanah malte tal siar thei, ngan thei ding in kan zir a tul. Hnatuannak ah hnatuan felbik, thiambik, cakbik hi Laimi pawl kan si, ti sehla a sual lo ding; asinan ca kan thiam lo le tong kan thiam lo ruangah kan co ngah dingmi dinhmun thatha kan sunral phah theu ka hmu tikah ka thin a nazet theu. Curuangah a thiam hrih lo pawl thiam dingin kan zuam a tul, malte ti thei deuh pawl khal in thiam sinsin dingin zirpeh vivo kan tul. Hitawk ram ih thanglianmi mino pawl khal in mi hmai ih tong dan le pumcawmnak ih hman tlakmi tong thatha pawl kan zir vivo a si ahcun ni nikhat ah Laimi hi International level khal ah hlawhthlinnak kan hmu thei ve ding.

Mipawlkom thiamtu si kan tul

Laimi pawl ih kan hlawhsambikmi pakhat le zir kan tul tuk lai tiih ka hmuhmi pakhat cu mipawlkom thiam hi a si. Mipawlkom thiam sinak in minung pakhat ih nunnak tampi a thleng danglam thei ih hlawhtlinnak khal in pek thei. Mipawlkom thiammi kan si ahcun kan co ngah thei dingmi (opportunity) thil pakhatkhat a um tikah midang hnak in kekar karkhat kan kar zo. Mipawlkom kan thiam ahcun rualpi, mitheih tampi kan nei thei ding ih cuih pawl cun bawmtu kan tul caan ah kanmah hrangah bawmtu tha an si leh ding. Hmeltheih tampi neihnak in thiltampi kan tuahsauk thei. Ahlan ah cun kan unau mirang pawl hin daan le dun vekin an thlun thluh ah ka ruat theu, asinan ka hmuhsuak vivo mi cu hnatuan tha pakhat ngah dingah mah milai, mah rualpi, mah hmeltheih pawl duhsak an nei ih a phunphun in ngah theinak lamzin an hawlsak theu. Mirang an sinak ruangah daan an thlun fekfek cuang lo ih an duhzawng ngahthei dingah daan lo ih thil an tuahmi tampi a um ve. Curuangah mirang pawl in an ti theu mi cu “ziangmi na tuah thiam” (what you can do) timi hnak in “zo na thei”(who do you know) timi hi a thupi sawn an ti theu. Curuangah mi hlawhtling pakhat si kan duh a si ahcun kan umnak kan kawhhran, kan khuatlang le hna`uannak ah mipawlkom thiam dingin zuam ringring ding hi thil thupizet pakhat a si ve.

A tha lam ih hmuthiam le ruatthiam kan tul

Mi pithling pakhat sinak ih tahfung pakhat cu thil hi a tha lam zawng ih ruatthiam le hmuhthiam hi a si. Thil hmuahhmuah a tha lam ih hmuh thei ding cu a harzet men thei, asinan thatnak lam in kan hmuthiam ringring a si ahcun thil tampi kan tuahsuak thei ding. Thil hmuahhmuah a tha lo lam ih hlirtu le hmu ringring tu kan si ahcun mi hawizawnglo ka si, tihi mah le mah theithiamawk a tha. Hnatuannak ah kan rualpi pakhat cu thil hi a tha lam in a hmu thei dah lo, thil tha kan tuahmi hmuahhmuah khal hi a sia zawng hlir in a hmuh ringring. Cuvek pawl cu “Negative thinker” tiah an ko ih zohman ih a kiangah an um peih lo ih biak khal an biak peih lo, zaangfahza a si. Cuvek mizia neitu pawl cu khuitawk khal ah mi hruaitu tha an si dah lo ih, hruaitu an tuan ngah pang hmanah rualpi in “hi nu hi pa cu hna tuanpi a har, hna tuanpi a theih lo” ti an hlawh theu.  A tha zawng ih hmuhthiam le hmuhduhnak thinlung kan nei lo ahcun ziangtik hmanah midang thawn hantuan tlang kan theih lo vekin rualpitha khal kan nei dah lo ding. Thil hmuahhmuah a tha lam zawng ih zohthiamtu le hmuthiamtu cun kawhhran le khuatlang hnatuanak khalah mi ih rinsanmi le ngaisangmi an si theu. That lo lam ih hmu ringring, ruat ringring tu kan si ahcun hlawhtlinnak hrangah dawnkhamtu kan nei ringirng ti hi laimi pawl in kan theih a tulzet.

Mah le mah zumngamnak neih kan tul

Laimi pawl ih kan hlawhsamzet mi thil pakhat cu mah le mah zumngamawknak kan neih lo hi a poizet. Mah le mah zumngamnak timi hi kan thanlennak khua le ram, nu le pa, insungsang tlunah tampi a hngataw vekin zir theimi le zuamtheimi tla a si ve fawn.  Hrekkhat cu tong kan thiam lo ruangah ah kan tih a hrut, cu’h tihnak in “ka tuahthei, ka ti thei” timi zumnak a hloter theu. Thuthimnak ah U.S.A ka thlen pekte lai ah mirang pawl in in biak ding le ka tih tuk theu; ziangahtile an tongmi ka thei lo pang ding, ti ka phang. Asi lole in biakmi ka letsal thiamlo pang ding ti ka phang. Cuih ka thinphanmi cun in biak ngaingai tikah ziangsi in biak timi tha te’n ngaitheinak kha a hloter, a vaivuanter, aruang cu tong kan thiam lo le kan thei ngaingai lo ruangah a si. Mah le mah zumngamnak kan nei thei lo mi hin thil kan ti theimi le kan tuahthei rorimi tla kan tuah ngaingai tikah tuah thei lo ah in canter theu. Kanmah le kanmah hman kan zumawk ngam lo, kan rinsan ngamawk lo ahcun midang ih rinsanmi le zummi si hi cu a harzet. Curuangah ziangziang kan tuah khal ah kanmah le kanmah zumngamnak (confidence) kan neih le lawng ah midang thinlung kan la  (influence) thei ding ih kan hruai thei ding. Mihlawhtling si theinak dingah mah le mah zumngamnak (self-confidence) nei ding hi laimi pawl ih kan tulzet mi thilpkhat a si.

Fimzirnak ngaina/uar kan tul

Zirnak kan colhsan ni cu kan nunnak kan sunralnak a thohnak ni a si. Fimzirnak ka ti tikah phunsang tlawng kai ih cazir lawng hi fimzir a si cuang lo. Zing kan tho ihsin kan hmuhmi, kan tonmi le kan theihmi pawl ihsin zir ding le theih dingmi thil tampi a um. Kan kiangkap ah fimnak in pe theitu thil le ri thatha a um theh, cumi pawl hmangin kan tuahtheimi, kan ti theimi thil tampi a um. Ziangmi kan thiam duh, ziangmi kan thei duh; hawl ding le zirzoi ding a um theh. Curuangah kan thei duhmi, kan thiam duhmi thil pakhat hi fumfezet in kan zir kan thiam a tul.  Fimthiamnak zir peih ringring tu, zuam ringring tu kan si ahcun ziangtik hmanah mi dungah kan um dah lo ding, mi hmai ih hruaitu  kan si ringring ding.  Asinan zirduhnak le theih duhnak thinglung kan nei lo ih a ol mi lamzin kan thlun ringring a si ahcun mi dung ah kan tang vivo ding ih netabik ah cu khuitawk khal in hmantheih lo mi ah kan cang leh ding.

Cule a hleicein laimi mino tampi in phunsang fimthiamnak (College, University) hi ka ngaina a tul, High School theh ih duhtawk men kan tamtuk hi poi ka ti zet. Tu ah cun zianghman a lang hrih lo men thei, asinan tuhnu kum 10 kum 15 ah unau dang, hnam dang pawl in in tan theh leh ding ti ka ruah ahhin poi ka ti zet. Curuangah caan tha kan neih lai ah sullam a nei lo mi leh thansonak in pe thei lo dingmi thil pawl tuah rero hnak in hlawhtlinnak in pek theitu fimthiamnak zir hi kan uar a tul. Phunsang fimthiamnak kan ngaina ih kan zuam le lawng ah tuhnu kum hra ah kan lai mino pawl in Company thatha le sizung thatha ah dinhmun sang, hnatuan khung kan tuan thei ve leh ding ih miphun dang lak khal ah zohthimtlak mithmaitha neitu kan si thei ding.

Pathian ih zaangfahnak le khuakhan lairel duhsaknak ruangah kan nih vek lothlo ih pumcawmmi tla atu ah cun duhtawk in mi khua mi ram ah kan nungcang thei ve thlang.”

Pathian kan hngilh lo a tul

Hlawhtlinnak kan hmuh theinak dingah a thlun ih thu pawl hnak in a thupibik miangmo cu Pathian tihzah le a duhnak thlun hi a si.  Laimi pawl ramnuam kan thlen theinak hi kan fimnak le kan thiamnak ruangah a si hrimhrim lo. Pathian ih zaangfahnak le khuakhan lairel duhsaknak ruangah kan nih vek lothlo ih pumcawmmi tla atu ah cun duhtawk in mi khua mi ram ah kan nungcang thei ve thlang. Kan miphun in tungdingtu hi kan biakmi a nung kan Pathian a si ti hi kan theihhngilh hrimhirm lo ding a thupizet. Kan biakmi kan Pathian kan thlahthlam pang a si ahcun a poizet leh ding. Hi dinhmun in cotermi hi kan hrangah tumtahnak a nei tengteng. Cuih a tumtahnak cu ziangmi a si ti thei tum in Pathian duhnak a thluntu miphun kan si a tul. Isarel miphun pawl in nelrawn ah Pathian an hngilh ih milem biaknak an nei le ve te’n an hnen ah natnak le thihnak a thlenter ih Pathian ih tumtahnak sung ah an thlengsuak thei lo. Cuvek in kannih Laimi pawl tla Pathian duhnak ziang a si ti thei lo in kan duhduh in lei tisa duhnak milem kan biak pang asile Pathian tumtahnak sungah kan lut thei lo ding.  Thluasuah co mi miphun ihsin camsiatmi miphun kan si pang ding phan a umzet. Curuangah Laimi pawl hi a nungmi Pathian biatu miphun kan si ti hi tu rori khal ah siseh lehhnu kan tesinfa tiang khal ah kan rohta dingmi ro sunglawibik a si.

 

A tlun ih ka ngan mi (6) pawl hi kum nga kum ruk sung ka hmuhton mi ihsin ka hmuhsuakmi le lo theih lo ih kan tuah tul ti ih ka ruahmi pawl an si. Himi pawl hi kan zuam thei vivo a si ahcun nikhatkhat ah mi ih rinsanmi miphun kan si ding ih kan bulpak nunnak ah hlawhtlinnak kan hmu tengteng ding. U.S.A thleng zo mi laimi hmuahhmuah in kan tuah ding mi le tuah lo dingmi thil tampi a um. Hlawhtlinnak hrangah kan theihtulmi thil tampi a um hrih ih remcaang a si le kan ngan peh vivo leh ding. Laimi a kilkip ih kan thangso theinak ding hrang ah Pathian in thluasuah in pek cio hramseh.


 

Share on Google+0Share on Facebook120

0 Comments

Add a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *